Söz Hazinesi

Arama

Günün Sözü

Haklısınız Hanımefendi. Bu tarz girişimlerde bulundum. Hala da bulunuyorum. Ama maalesef çılgın vaziyetteler. Hiçbiri söz dinlemiyor. Sözümü dinletemiyorum. Ama şunununutmayın, sonuç ne olursa olsun, Adnan Beyden size kalacak yagane şey, şerefli bir isim olacaktır. (1961 / Adnan Menderes'in idamına az bir zaman kala kendisinden yardım isteyen Berrin Menderes'e söyledikleri)

SÖYLEYEN: İSMET İNÖNÜ (2. Cumhurbaşkanı) KONU: İDAM

Editörden

bu yazı editörden

Site Atlası

Atasözleri	26,733
Ünlü Sözleri	30,415
Anonim Sözler	1,810
Bunları Biliyor musunuz?	2,375
Araç Arkası Yazıları	5,597
Murphy’nin Kuralları	886
Tarihte Bugün	6,985
Toplam Söz Sayısı	74,801

Bunları Biliyor musunuz? 1 Mayıs - Toplam 75 söz bulundu

1-5-1900 ABD Utah'da bir maden kazasında 200 kişi öldü.

1-5-1900 İtalyan Yazar Ignazio Silone doğdu.(Ölümü: 1978)

1-5-1904 Çek Besteci Antonín Dvoják hayata veda etti.(Doğumu: 1841)

1-5-1906 1 Mayıs Türkiyeli işçi ve emekçiler tarafından da kutlanmaya başladı.

1-5-1908 Giovanni Guareschi, Don Camillo' nun yaratıcısı, İtalyan mizah yazarı ve karikatürist doğdu.

1-5-1910 Türkiye İşçi Partisi'nin son genel başkanı, siyasetçi, akademisyen ve sosyolog Doç. Dr. Behice Sadık Boran Bursa'da doğdu.

1-5-1910 Türkiye'de parti genel başkanı olan ilk kadın Behice Boran doğdu. Boran, Türkiye İşçi Partisi listesinden Urfa milletvekili seçilerek 1965'de meclise girdi. 1950 öncesi Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih, Coğrafya Fakültesi Sosyoloji Bölümü doçentiyken siyasal düşünceleri yüzünden üniversiteden atıldı. İlk hapishane günlerini Kore savaşına karşı çıkması nedeniyle yaşayan Boran tek çocuğu Dursun'u cezaevinde doğurdu. 12 Eylül askeri darbesi sonrası yurtdışına çıkan Boran Brüksel'de 1987 yılında öldü.

1-5-1915 Türk; İngiliz edebiyatı profesörü, yazar, filolog ve çevirmen Prof. Dr. Mina Urgan İstanbul'da doğdu.

1-5-1921 Tersane İşçileri, işgal altındaki İstanbul'da 1 Mayıs'ı kutladı. İştirakçı Hilmi önderliğinde Halk İştirakiyyun Fırkası'nın düzenlediği 1 Mayıs'a işçiler kızıl bayraklarla katıldı ve Kasımpaşa'dan Şişli Hürriyet-i Ebediye Tepesi'ne kadar yürüdüler.

1-5-1923 İstanbul'da tütün işçileri, askeri fabrika ve demiryolu işçileri, fırıncılar, İstanbul tramvay, telefon, tünel, gazhane işçileri 1 Mayıs'ı sokakta kutladılar. "Yabancı şirketlere el konsun", "8 saatlik iş günü", "Hafta tatili", "Serbest Sendika ve Grev Hakkı" pankartlarını taşıdılar.

1-5-1925 Kıbrıs, Büyük Britanya kolonisi oldu.

1-5-1925 Takrir-i Sükun Kanunu'yla her türlü gösteri ve yürüyüş yasaklanınca, 1 Mayıs da kitlesel olarak kutlanamaz hale geldi.

1-5-1927 Adolf Hitler yönetimindeki Nazi Partisi Berlin'de ilk kez miting yaptı.

1-5-1930 Şimdilerde artık Cüce Gezegen sınıfından sayılan Plüton gezegeni resmen isimlendirildi. Gezegen 18 Şubat 1930'da keşfedilmişti.

1-5-1931 Dünyanın en yüksek binası Empire State Building Açıldı. ABD Başkanı Herbert Hoover Beyaz Saray'da bir düğmeye basarak o güne kadar inşa edilmiş en yüksek yapı olan New York'taki Empire State Building'in ışıklarını yaktı. 102 katlı binanın girişinin yer aldığı 34. Sokak'tan tepesindeki paratonere kadar yüksekliği 465 metre.

1-5-1933 Almanya'da, 1 Mayıs, o günü tatil ve "Ulusal İşçi Günü" ilan eden iktidardaki Nazi partisinin desteğiyle ve görkemli törenlerle kutlandı. Ertesi gün, tüm sendika merkezleri işgal edildi, varlıklarına el konuldu, sendika liderleri tutuklandı.

1-5-1940 1940 Yaz Olimpiyatları savaş yüzünden iptal edildi.

1-5-1940 İstanbul'da bar ve eğlence yerlerinde çalışan 107'si Macar 162 "artist"in bir hafta içinde Türkiye'yi terk etmesi istendi.

1-5-1941 Orson Welles'in yönettiği Yurttaş Kane filminin ilk gösterimi yapıldı. İktidarda yozlaşmayı anlatan Kane yüzyılın en iyi filmi olarak kabul ediliyor.

1-5-1945 Alman Nazi Propaganda Bakanı Joseph Goebbels Sovyet Birlikleri Berlin'e girerken karısını ve altı çocuğunu öldürerek intihar etti.

1-5-1945 Dr. Paul Joseph Gobbels öldü.

1-5-1945 Nazi propaganda bakanı Joseph Goebbels intihar ederek yaşamına son verdi.(Doğumu: 1897)

1-5-1948 Hürriyet gazetesi, Sedat Simavi tarafından İstanbul'da kuruldu.

1-5-1948 Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (Kuzey Kore) resmen kuruldu. Kim Il-sung devlet başkanı.

1-5-1956 6-7 Eylül olaylarında zarar gören kiliselere 10 milyon lira avans verildi.

1-5-1956 Jonas Salk'ın geliştirdiği çocuk felci aşısı kullanılmaya başlandı.

1-5-1959 CHP Genel Başkanı İsmet İnönü, Uşak'ta, sayıları bine yaklaşan kalabalığın saldırısına uğradı. İnönü, atılan taşla yaralandı.

1-5-1960 Amerikan casus uçağı U-2 Sovyetler Birliği üzerinde casusluk yaparken düşürüldü. Olay üzerine ABD Başkanı Dwight D. Eisenhower ile Sovyet lideri Nikita Kruşçev arasında yapılması planlanan buluşma ertelendi.

1-5-1962 Yunan Şarkıcı Yannis Saoulis doğdu.

1-5-1964 Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, özel yasayla özerk bir kamu tüzel kişiliğine sahip olarak kuruldu.

1-5-1967 Elvis Presley, Priscilla Beaulieu ile Las Vegas'ta evlendi.

1-5-1969 İmran Öktem, Yargıtay başkanı İmran Öktem hayata veda etti.(Doğumu: 1904)

1-5-1971 Ankara'da grev ve lokavt yasaklandı, 22 dernek kapatıldı, İstanbul'da da öğrenci forumları yasaklandı

1-5-1971 Başbakan Nihat Erim, Anayasa için, "Türkiye böyle bir lüksü kaldıramaz" dedi.

1-5-1971 Kürt kökenli Türk müzisyen Hasret Gültekin doğdu.(Ölümü: 1993)

1-5-1972 Kuzey Vietnam Birlikleri Quang Tri'yi ele geçirdi. ABD ile savaşta ele geçirdiği bu ilk büyük kent Kuzey Vietnam'ın bütün eyalet üzerinde egemenlik kurmasını sağladı.

1-5-1976 50 yıllık aradan sonra 1 Mayıs İşçi Bayramı İstanbul Taksim Meydanında yapılan büyük bir mitingle kutlandı. DİSK'in (Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu) düzenlediği 1976 1 Mayıs'ı, Türkiye'de kitlesel 1 Mayıs kutlamalarının başlangıcı oldu.

1-5-1976 Paris-İstanbul seferini yapan "İzmir" uçağı Zeki Ejder adlı Türk tarafından Marsilyaya kaçırılmak istendi.

1-5-1976 Yunanlı politkacı ve şair Aleksandros Panagoulis hayata veda etti.

1-5-1977 DEV-YOL kuruldu.

1-5-1977 DİSK tarafından Taksim Meydanında düzenlenen 1 Mayıs mitingine 500 bine yakın işçi, emekçi katılmıştı. Akşam saat 7'yi biraz geçe, alana giriş sürerken Sular İdaresi binasının üzerinden ve Intercontinental Oteli'nden (şimdiki The Marmara Oteli) kalabalığın üzerine ateş açıldı. Silah sesleri dinmeden polis panzerleri sirenlerini çalarak topluluğun üzerine yürüdü. Birkaç kişi kurşun yarasıyla ya da panzer altında kalarak, ama çoğu çıkan panik sırasında ezilerek 37 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı. Resmi yetkililer ve medyanın olayı sol gruplar arasındaki çatışmayla ilişkilendirmek çabalarına karşın, yargılama sonucunda bir çatışma olmadığı olayların bir provokasyon sonucu patlak verdiği belirlenmesine karşın sorumlular yakalanamadı. Susurluk kazasından sonra, 1 Mayıs katliamı sorumlularının da yargılanması için bir kampanya yürütüldüyse de bir sonuç alınamadı. 1 Mayıs 1997'de, 20 yıllık hukuki zamanaşımı süresi doldu.

1-5-1977 Taksim Meydanında yapıan 1 Mayıs kutlamalarına saldırı yapıldı, saldırıda 34 kişi hayatını kaybetti, 136 kişi yaralandı.

1-5-1978 Aram Khachaturian, Ermeni asıllı Sovyet besteci hayata veda etti.(Doğumu: 1903)

1-5-1979 İstanbul'da 1 Mayıs kutlamaları yasaklandı ve sokağa çıkma yasağı kondu. 1 Mayıs'ta İstanbul'da sokağa çıkan Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Behice Boran ve 1000'e yakın kişi gözaltına alındı. Behice Boran ve 330 Türkiye İşçi Partili 6 Mayıs'ta tutuklandı. DİSK'e bağlı bir grup sendika ise İzmir'de "izinli" 1 Mayıs kutlaması yaptı.

1-5-1979 Morteza Motahhari, İranlı bilgin, siyasetçi hayata veda etti.(Doğumu: 1920)

1-5-1980 12 Eylül darbesinden önce son "yasal" 1 Mayıs kutlamaları yapıldı. Sıkıyönetim altındaki İstanbul, Ankara ve İzmir'de gösteriler yasaklandı. DİSK, Mersin'de "izinli" 1 Mayıs kutlaması yaptı. 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra, o zamana kadar "Bahar Bayramı" adıyla resmi tatil günü olan 1 Mayıs çalışma günleri arasına dahil edildi.

1-5-1982 Arjantin İngiltere'ye ait Falkland Adaları'na asker çıkardı. İngiltere Arjantin kuvvetlerine karşı saldırıya geçti.

1-5-1984 Devlet Güvenlik Mahkemeleri sekiz ilde göreve başladı.

1-5-1988 Karikatürcü, gazeteci, sinema ve tiyatro oyuncusu Altan Erbulak hayata veda etti. Adına, eşi Füsun, kızları Ayşe ve Sevinç Erbulak tarafından, yılın başarılı oyuncusuna verilmek üzere "Altan Erbulak Ödülü" konuldu. (d. 1929)

1-5-1988 Sosyalist Feminist Kaktüs dergisi yayına başladı. Derginin yazarları, Gülnur Savran, Nesrin Tura, Sedef Öztürk, Banu Paker, Şahika Yüksel, Aksu Bora, Nural Yasin, Ayşegül Berktay, Özden Dilber, Nalan Akdeniz, Fadime Tonak'ı. Dergi, Eylül 1990'a dek 12 sayı yayımlandı.

1-5-1989 İstanbul'da 1 Mayıs'ı kutlamak için İstiklal Caddesi'nden Taksim'e yürümek isteyen 2000 kişilik grup polis tarafından dağıtıldı. Olaylar sırasında alnından vurulan Mehmet Akif Dalcı adlı genç bir gün sonra öldü. 400'ü aşkın gösterici gözaltına alındı.

1-5-1990 İstanbul'un çeşitli semtlerinde yapılan 1 Mayıs eylemlerinde 40 kişi yaralandı, 2 bin kişi gözaltına alındı. Yaralılardan Gülay Beceren felç oldu.

1-5-1993 Aydınlık Dergisi yayın hayatına başladı.

1-5-1993 Fransa Başbakanı Pierre Bérégovoy, intihar ederek yaşamına son verdi.

1-5-1994 F-1 Pilotu Ayrton Senna İtalya Bologna'daki San Marino Grad Prix'inin 7. turunda Tamburello virajında geçirdiği kazada hayata veda etti.

1-5-1994 İstanbul ve Ankara'da 1 Mayıs'ı kutladıktan sonra dağılan gruplar polis tarafından coplandı. Sosyal Demokrat Halkçı Parti Milletvekili Salman Kaya da polisten dayak yedi. İki gün sonra milletvekili Salman Kaya'yı döven 3 polis ve Ankara Emniyet Müdürü Orhan Taşanlar görevden alındı.

1-5-1995 Hırvatistan Ordusu, Batı Slavonya'yı geri almak için Bljesak Operasyonu başlattı.

1-5-1996 İstanbul Kadıköy'de yapılan 1 Mayıs gösterilerinde olaylar çıktı. 3 kişi öldü, 67 kişi yaralandı, birçok işyeri tahrip edildi.

1-5-2003 ABD Başkanı George W. Bush Iraktaki muharebelerin son bulduğunu açıkladı.

1-5-2003 Bingöl'de meydana gelen 6,4 büyüklüğündeki depremde 176 kişi öldü, 521 kişi de yaralandı.

1-5-2004 Kıbrıs, Çek Cumhuriyeti.Estonya, Macaristan, Letonya,Litvanya,Malta, Polonya, Slovakya ve Slovenya Avrupa Birliği üyesi oldular.

1-5-2006 ABD tarihinin en büyük grevlerinden birine tanık oldu. Göçmen yasası protesto edildi.

1-5-2006 Porto Riko hükümeti maddi sıkıntı nedeniyle tüm hükümet kuruluşlarını ve okulları kapattı.

1-5-2008 Türkiye'de 1 Mayıs İşçi Bayramı'nı Taksim Meydanı'nda kutlamak isteyen işçi sendikaları ile onlara izin vermeyen yürütme organı arasında yaşanan gerginlik sokaklara yansıdı. Sabah 06:30'dan itibaren Şişli ve çevresinde toplanan gruplara, polisin müdahalesi biber gazı, gaz bombası, cop, panzer, sapan, ve tazyikli boyalı suyla oldu. CHP milletvekili Mehmet Ali Özpolat, sıkılan biber gazı nedeniyle kalp spazmı geçirdi. Pek çok örgüt üyesi olan veya olmayan vatandaş ağır yaralarla hastaneye kaldırıldı, geçici sakatlıklar yaşadı. Gün içinde DİSK(Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu), insanların ölmesinden korktuğu için, Taksim hedefinden vazgeçti.

1-5-2009 31 yıl sonra resmi olarak Taksime 5 bin kişilik bir sayıyla DİSK organizasyonuyla Taksime çıkıldı.

1-5-2009 60. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti'nde kabine revizyonuna gidildi.

1-5-2010 32 yıl sonra Taksim'de ilk kez izinli olarak 1 Mayıs kutlamaları yapıldı

1-5-1707 İngiltere, Galler ve İskoçya, Büyük Britanya olarak birleşti.

1-5-1731 Alman Besteci Johann Ludwig Bach hyata veda etti.(Doğumu: 1677)

1-5-1786 Wolfgang Amadeus Mozart'ın Figaro'nun Düğünü adlı operası ilk kez sahnelendi.

1-5-1840 Penny Black olarak da bilinen ilk yapıştırılabilen resmi posta pulu, İngiltere'de tedavüle çıktı.

1-5-1869 Folies Bergère adlı ünlü müzikhol Paris'te açıldı.

1-5-1886 ABD'nin Chicago kentinde işçiler 8 saatlik iş günü için genel greve gittiler. Polisin ateş açması sonucu, çok sayıda işçi öldü ve yaralandı. İşçi liderlerinden Albert Parsons, August Spies, Adolph Fischer ve George Engel düzmece tanıklar ve kanıtlarla idam edildi.

1-5-1889 Alman ilaç firması Bayer, Aspirini üretti.

1-5-1889 II. Enternasyonal, 1 Mayıs'ın, bütün dünyada işçilerin birlik ve mücadele günü olmasını kararlaştırdı.

Tarihte Bugün 15/06

1922 Hollanda'nın La Hey kentinde Adalet Divanı'nın ilk celsesi açıldı.

1927 Bakırköy Ruh Ve Sinir Hastalıkları Hastanesi açıldı. Dr. Mazhar Osman Usman'ın öncülüğünde Türkiye'nin en büyük akıl ve ruh sağlığı hastanesi olan Bakırköy Ruh Ve Sinir Hastalıkları Hastanesi açıldı. Daha önce bu görevi Toptaşı Bimarhanesi yerine getiriyordu.

1936 1931'den beri Cumhuriyet Halk Partisi genel sekreterliğini yapmakta olan Recep Peker, değişmez genel başkan Mustafa Kemal Atatürk tarafından görevinden alındı. Genel sekreterlik görevi Başvekil İsmet İnönü'ye verildi.

1938 Medeni Kanun'da değişiklik yapıldı. Evlilik yaşı kadınlarda 15, erkeklerde 17'ye indirildi.

1950 Batı Almanya Avrupa Konseyi'ne katılma kararı aldı.

1961 Peyami Safa ayata veda etti.

1981 Olay Mehmet Ali Ağca'yı hapisten kaçıran Bünyamin Yılmaz 18 yıl hapse mahkum oldu.

1993 Ömer Taşar, Bosna'da şehit oldu. 1993 yılının Mayıs ayında ilaç götürmek ve Boşnakların safında savaşmak için Bosna Hersek'e giden Taşar, Sırp bir sniper tarafından vuruldu ve Saraybosna Üniversitesi Travmotoloji kliniği'nde yapılan müdahaleye rağmen kurtarılamadı...

1994 İsrail ve Vatikan tam diplomatik ilişki anlaşmasına vardı.

1997 Başbakan Necmettin Erbakan Öncülüğünde D-8 kuruldu. Gelişmekte olan 8 büyük İslam ülkesi aralarında sosyal ve ekonomik işbirliğini geliştirmek için Başbakan Necmettin Erbakan öncülüğünde İstanbul'da 15 Haziran 1997 tarihinde D-8 ülkelerini kurdular. Bu ülkeler Bangladeş, Endonezya, İran, Malezya, Mısır, Nijerya, Pakistan ve Türkiye'dir.

2000 Türk; İngiliz edebiyatı p?ofesörü, yaza?, filolog ve çevirmen Prof. Dr. Mina Urgan 85 yaşında İstanbul'da hayata veda etti.

2012 Olay Anayasa Mahkemesi, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün görev süresinin yedi yıl olduğunu tespit etti.

622 Ezan-ı Muhammedi ilk kez okundu Hz. Muhammed(sav)'in uygun görmesi ile Bilal-ı Habeşi tarafından yüksek bir evin üzerinden ilk kez Ezan-ı Muhammedi sabah namazı için okundu. İlk minare bir süre sonra Mescid-i Nebevi'de inşa olundu.

1215 İngiltere'de Kralın yetkileri kısıtlandı. Avrupa Tarihinde ilk aristokratlar tarafından Kral John'a Magna Carta Libertatum (Büyük Hürriyet Fermanı) adlı belge imzalattırıldı. Bu belge ile ilk kez kralın yetkileri kısıtlanıyordu. Bu yüzden Avrupa'da insan hakları konusunda ki ilk belge sayılmaktadır.

1826 Yeniçeri Ocağı kaldırıldı, yerine "Asakir-i Mansure-i Muhammediye" adıyla yeni bir askeri teşkilat kuruldu (Vaka-i Hayriye) II.Mahmut'un Avrupa usulünde ordu kurma girişimi üzerine yeniçeriler son kez ayaklandılar. Ancak bu defa başta Şeyhülislam olmak üzere padişahın yanında yer alıyordu. Ayrıca halk ve ordunun üst düzey subayları da yeniçeri isyancıların karşısında idi. Yeniçerilere karşı Sancak-ı Şerif çıkarılmıştı. İsyan başarıya ulaşmadı ve kanlı bir şekilde bastırıldı. Kapıkulu ocakları vaka-i Hayriye denen bu olay sonunda tamamen tasfiye edildi

1876 Çerkes Hasan, Bakanlar Kurulunu bastı. Sultan Abdülaziz'in kayınbiraderi Kolağası Çerkez Hasan, Mithat Paşa'nın konağında toplantı halinde bulunan vekiller Meclisini bastı. Abdülaziz'in intikamını almak isteyen Çerkez Hasan baskın sırasında Serasker Hüseyin Avni Paşa ve Dış İşleri Bakanı Raşit Paşa'yı öldürdü. Olay sonrasında yaralı olarak yakalandı ve idama mahkum edilerek iki gün sonra idam edildi.

Mayıs 2024

Söz Ekle!

Bültenimize abone ol!