Tarihte Bugün 01/04

• (1921) Metristepe'deki 10. Yunan Tümeni'nin geri çekilmesinin ardından taarruza geçen Türk birlikleri, II. İnönü Savaşı'nı kazandı. Milli Mücadele sürecinin dönüm noktalarından biri olan bu zaferin ardından; Fransa, Ankara ile anlaşmanın yollarını aramaya başladı.
• (1924) Münih'teki darbe girişimi dolayısıyla Nazi lideri Adolf Hitler 1 Nisan 1924 tarihinde 5 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
• (1924) Topkapı Sarayı'nın mevcut eşyasıyla, İstanbul Asarı Atika Müzeleri Müdürlüğüne bağlanarak müzeye dönüştürülmesi, Bakanlar Kurulunca karara bağlandı.
• (1925) 30 Ağustos'un "Zafer Bayramı" olarak kutlanması hakkındaki kanun kabul edildi.
• (1926) 30 Ağustos'un, "Zafer Bayramı" olarak kutlanması hakkındaki kanun kabul edildi.
• (1928) Ankara Borsası Maliye Bakanı Fuat Ağralı tarafından açıldı.
• (1937) Sinema sanatçısı Yılmaz Güney doğdu.
• (1939) 1 Nisan; İspanya'da milliyetçiler İspanya İç Savaşı'nın resmi olarak bittiğini açıkladılar.
• (1941) Yozgat Milletvekili Süleyman Sırrı Bey 1929 yılında Meclis Başkanlığına Bekarlık Vergisi adı altında bir öneri sunmuştu. Tasarıya göre, 25-45 yaşları arasında bulunan tüm bekar erkekler ve 20-35 yaşları arasında olup resmi bir daireden maaş alan tüm bekar kadınlar ödedikleri verginin bir mislini bekarlık vergisi olarak verecekti. Elde edilecek gelir fazla çocuk sahibi olan ailelere verilecekti. Ancak o tarihte Meclis bu kanun teklifini geri çevirdi. 1941 yılı bugün Bekar Vergisi Kanun Tasarısı tekrar Meclis'e gönderildi. Konu değişik zamanlarda gündeme geldiyse de her seferinde tasarı geri çevrildi. Sonuçta bekarlık sultanlık olarak kaldı.
• (1944) Sanayici ve iş adamı Mehmet Emin Karamehmet Tarsus'da doğdu.
• (1944) Şehir Tiyatrosu sanatçısı Hazım Körmükçü İstanbul'da hayata veda etti. Sahneye ilk kez Benliyan Tiyatro Kumpanyası'nda figüran olarak çıkmıştı. Komedyenliği çok sevdiği halde dramlarda da rol aldı. Sadece tiyatro değil operetlerin de en sevilen oyuncusu oldu. Muhsin Ertuğrul'un çevirdiği filmlerin çoğunda rol aldı.
• (1947) Irkçılık ve Turancılık ideolojilerini yaymak ve hükümeti devirmek için gizli cemiyet kurmaktan yargılanan 24 kişinin duruşmaları bitmiş, 11 kişi muhtelif cezalara çarptırılmıştı. Kararın Askeri Yargıtay tarafından bozulması nedeniyle davaya yeniden bakan sıkıyönetim mahkemesi, 1 Nisan 1947 günü tüm sanıkların beraatına karar verdi.
• (1948) ABD'den alınan P-47 Thunderbold avcı uçaklarından ilk parti İzmir Gaziemir ve Balıkesir hava üslerine geldi.
• (1948) İstanbul Fındıklı'daki Güzel Sanatlar Akademisi binası yandı.
• (1949) Cumhuriyet Halk Partisi ve milletvekilliğinden ayrılan şair Behçet Kemal Çağlar, 1 Nisan 1949 günü Şadırvan adında yeni bir dergi çıkarmaya başladı. Yeni dergide sanat olaylarına, eski ve yeni sanatçıların şiir ve yazılarına yer verileceği açıklandı.
• (1949) Türkiye İnsan Hakları Evrensel Beyannamesine katıldı.
• (1950) Birleşmiş Milletler (BM), Kudüs'ün ikiye bölünmesi planını kabul etti.
• (1950) Eski başbakanlardan Recep Peker İstanbul'da hayata veda etti. Kütahya milletvekili seçildiği 1923'ten ölümüne kadar TBMM'de görev aldı. Bu süre içinde Maliye, İçişleri, Milli Savunma, Bayındırlık Bakanlığı görevlerinde bulundu. Dört kez CHP genel sekreterliğine seçildi. 1946'da çok partili dönemin ilk hükümetini kurdu. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün muhalefetle uzlaşma öneren tezine muhalefet edince Eylül 1947'de Başbakanlık'tan istifa etmek zorunda kaldı.
• (1950) Türk asker, siyasetçi, Eski Başbakan, 1946 yılında çok partili dönemin ilk başbakanı Recep Peker İstanbul'da 61 yaşında hayata veda etti.
• (1952) Yeşilırmak'ın taşması sonucu 45 bin dekar tarım alanı sular altında kaldı, 543 ev boşaltıldı; zarar 10 milyon lira tutarında.
• (1954) Bir nisan şakaları Fransa'da yapılmaya başladı. Fransa'da değişen takvime göre eski yılbaşı sayılan Nisan 1 yerini yenşi yılbaşı 1 Ocak'a bıraktı. fransız'lar bu şakalara "Poisson D'avril" (Nisan Balığı) adını verdiler.
• (1954) Halka ucuz gıda sağlamak amacı güden Migros şirketi kuruldu.
• (1955) Kıbrıs'ta EOKA terör örgütü faaliyetlerine başladı.
• (1956) Başbakan Adnan Menderes, 1 Nisan 1956 tarihinde Çatalağzı Elektrik Santralı'nın açılış töreninde yaptığı konuşmada muhalefete çatarak "Artık yetmez mi bu şeamet tellallığı" dedi.
• (1957) Batı Almanya'da bilim adamları nükleer silahlar üzerine çalışmayı reddetti.
• (1957) Milletvekillerinin mal beyanında bulunmasına ilişkin kanun teklifi 1957 yılı 1 Nisan günü TBMM Adalet Komisyonu'nda reddedildi.
• (1958) Kıbrıs'ta EOKA'cılar İngilizlere savaş ilan etti. EOKA'nın lideri Grivas Türk'lere de gözdağı verdi.
• (1961) 27 Mayıs'tan sonra faaliyetleri yasaklanan siyasi partilerin faaliyetleri 1961 yılı bugün kısmen serbest bırakıldı.
• (1963) Eski Cumhurbaşkanı Celal Bayar intihar edeceğini açıkladı.
• (1964) Başpiskopos Makarios'un Kıbrıs Türk Alayı'nın garnizonuna dönmesi önerisi Türk hükümetince 1 Nisan 1964 günü reddedildi.
• (1965) Nüfus planlaması hakkındaki kanun 1965 yılı 1 Nisan günü Türkiye Büyük Millet Meclis'inde kabul edildi. Cumhuriyetin kurulduğu ilk yıllarda, doğurganlığı özendirici bir nüfus politikası izlenmiş ve doğum kontrol yöntemleri yasaklanmıştı. Sonuçta nüfusumuz hızla artmaya başladı. Yeni çıkartılan kanunla nüfus artışını kontrol altına almak amaçlanıyordu.
• (1965) Türkiye, BM Genel Sekreteri U-Thant'ın özel temsilcisi Golo Plaza'nın Kıbrıs konusundaki raporunu reddetti.
• (1969) Münir Nurettin Selçuk'un 1969 yılı 1 Nisan günü Amerika'da verdiği konser 525 televizyon kanalı tarafından naklen yayınladı.
• (1971) Robert Kolej olaylar nedeniyle 4 günlüğüne kapatıldı.
• (1976) Amerika Birleşik Devletleri'ne ait Lockheed uçak şirketinden yapılan alımlara ait yolsuzluk iddialarını inceleyen Meclis Komisyonu 1 Nisan 1976 günü çalışmalarını tamamladı. Başbakan Demirel ve Milli Savunma Bakanı Ferit Melen'i sorumlu bularak haklarında soruşturma açılmasını istedi.
• (1978) Cumhuriyet döneminin ilk rektörü Ord. Prof. Dr. İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu, Ankara'daki evinde 92 yaşında hayata veda etti.
• (1979) Balıkçılar 1979 yılında 1 Nisan gününü Balık Bayramı ilan etti. Kumkapı'da 2 saat içinde halka 1,5 ton balık dağıtıldı.
• (1979) İran'da yapılan referandum sonuçlanmadan Humeyni İslam Cumhuriyeti'ni ilan etti.
• (1980) May Yayınları sahibi Mehmet Ali Yalçın yayıncıların kağıt sorunuyla ilgili olarak Ankara'da Sanayi ve Teknoloji bakanıyla görüşürken kalp krizi geçirerek hayata veda etti.
• (1982) Nokta dergisi yayın hayatına başladı.
• (1988) İran Irak'ın Kürt kasabalarına hardal gazı attığını iddia etti.
• (1988) Mardin'e bağlı Nusaybin ilçesinin dağlık kesiminde 1988 yılının 1 Nisan günü çıkan çatışmada 20 PKK militanı öldürüldü. Bir Binbaşı ve bir Er Şehit oldu.
• (1989) Şair Orhon Murat Arıburnu, 69 yaşında hayata veda etti.
• (1991) Türk Hava Yolları ve Havaş'ta çalışan 10.500 işçi greve başladı.
• (1992) Kürdistan Demokrat Partisi Lideri Barzani Türk Hava Kuvvetleri'nin sınır ötesi operasyonlarında PKK güçlerinin değil, sivil halkın vurulduğunu söyledi.
• (1993) İstanbul Kızıltoprak'ta biri kadın dört Dev-Sol militanı bir polis aracını taradı, 2 polis öldü. Militanları gizlendikleri boş binada sıkıştıran polis militanlardan üçünü öldürdü, birini yaralı olarak ele geçirdi.
• (1993) Ulaştırma Bakanlığı'nın 1 Nisan 1993 tarihinde yayımladığı bir genelgeyle özel radyolar kapatıldı.
• (1994) Bedrettin Dalan, Doğru Yol Partisi (DYP) İstanbul Milletvekilliğinden istifa etti.
• (1994) Veysel Atasoy Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'ndan istifa etti.
• (1996) 1978 yılında 7 öğrencinin ölümüyle sonuçlanan "16 Mart katliamı" davası yeniden açıldı. 1996 yılının 1 Nisan günü tanık olarak dinlenen Remziye Akkol, katliam bombasını kardeşi Zülküf İsot'un attığını söyledi."Kardeşim katliamı Türkeş'in planladığını söylemişti" dedi.
• (1996) Emlak Bankası eski Genel Müdürü Engin Civan tahliye edildi. Civan işadamı Selim Edes'ten rüşvet aldığı iddiasıyla yargılanmış ve 7 yıl 6 ay hapis cezası almıştı.
• (1997) 1968 yılında yayınlanmaya başlayan "Ülkü Takvimi"nin kurucusu Vasıf Ülkü 89 yaşında hayata veda etti.
• (2005) 24. Uluslararası İstanbul Film Festivali "Yaşam Boyu Başarı Ödülü", sinema sanatçısı Sophia Loren'e verildi.
• (2005) 61 sanıklı Hizbullah davasında 22 tetikçi ağırlaştırılmış ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
• (2005) Cumhuriyetin Tapu Kadastrosunu kuran, 16 eski dil bilen hayattaki tek kişi sıfatıyla "Ölene kadar emekliliği yasak" olan Milli Savunma Bakanlığı uzman bilirkişisi, şair, İstiklal Madalyası sahibi Naci Tanrısever (Karamanoğlu Naci Bey) İstanbul'da 104 yaşında hayata veda etti.
• (2018) Şair, yazar, çevirmen Ülkü Tamer hayata veda etti.
• (1564) NİSAN BİR... İlk şakalar Fransa'da yapılmaya başlandı. Bu yıl değiştirilen takvime göre, eski yılbaşı sayılan nisanın 1'i, yerini yeni yılbaşı "1 Ocak"a bırakmaktaydı. Nisanın birinde yeni yıl kutlamaya alışmış olan halk ve yeni takvim uygulamasını beğenmeyenler, çeşitli şakalar yapmaya başladılar. Fransızlar, bu şakalara "Poisson D'avril" (Nisan balığı) adını verdiler.
• (1755) Avukat, Gurme Jean Anthelme Brillat-Savarin Fransa, Belley’de doğdu.
• (1778) Oliver Pollock, doların simgesini yarattı.
• (1815) Otto Von Bismarck doğdu.
• (1871) Avrupada yaşanan sol hareketlerin Osmanlı'ya yansıması sonucu ""Ameleperver Cemiyeti"" kuruldu. Cemiyet paralarını alamayan tersane işçilerini greve götürdü.
• (1876) Alman İş Makinası üreticisi Orenstein&Koppel (O&K) kuruldu.